Gmina Brzeg Dolny

OPIS

Położona na prawym brzegu rzeki Odry gmina Brzeg Dolny jest jedną z trzech gmin, obok gminy Wołów oraz gminy Wińsko, tworzących powiat wołowski. Gmina położona jest w odległości 31 km na północny-zachód od miasta Wrocławia i stanowi przedłużenie obszaru wrocławskiej aglomeracji miejsko-przemysłowej. Od północy graniczy ona z gminą Wołów, od wschodu z należącą do powiatu trzebnickiego gminą Oborniki Śląskie, a od strony południowej z gminami Miękinia i Środa Śląska leżącymi w powiecie średzkim. Jedynie ta ostatnia granica jest granicą naturalną, biegnącą wzdłuż biegu Odry. Obszar gminy zajmuje 94,4 km2, co stanowi niecałe 14% powierzchni powiatu.

Zgodnie z podziałem Polski na jednostki fizyczno-geograficzne, obszar gminy Brzeg Dolny należy do dwóch makroregionów: Niziny Śląskiej i Wału Trzebnickiego. W skład Niziny Śląskiej na terenie gminy wchodzą fragmenty dwóch mezoregionów - Pradoliny Wrocławskiej położonej równoleżnikowo wzdłuż rzeki Odry w południowej części gminy, oraz, pasa Wysoczyzny Rościsławickiej obejmującego środkową i północno-zachodnią część gminy i oddzielającego pradolinę Odry od leżących na północnym wschodzie Wzgórz Trzebnickich. Różnica poziomu terenu dochodzi do 60 m., a różnice lokalne do 40 m. Najwyższe wzniesienie w gminie stanowi zbocze opadające spod kulminacji 198,8 m. n.p.m. leżącej na południe od Bagna w gminie Oborniki Śląskie, którą granica gminy Brzeg Dolny przecina na wysokości 185,2 m. n.p.m. na wsch. od Godzięcina. Punkt najniższy to brzeg rzeki Odry na granicy z gminą Wołów - 102 m. n.p.m. Oba regiony geograficzne różnią się warunkami fizycznymi, które w znaczący sposób wpłynęły na rozwój historyczny położonych tam osad. Krajobraz gminy można scharakteryzować jako rolniczo-leśny (lasy zajmują powierzchnię około 30 procent powierzchni gminy), przy czym samo miasto Brzeg Dolny ma charakter przemysłowy.

Jednak o Brzegu Dolnym, osadzie założonej na prawym, wysokim brzegu Odry, po raz pierwszy wspomina Księga Ziemska Księstwa Wrocławskiego w roku 1353. Podaje ona, że Brzeg posiadał 1,5 łanu ziemi, jeden młyn nad Odrą i jeden mały młyn z jednym kołem w bliżej nie oznaczonym miejscu. Ta późna i skąpa informacja źródłowa świadczy z pewnością o niewielkim wówczas znaczeniu gospodarczym osady, która pierwotnie była folwarkiem należącym do panów na Głoskowie - miejscowości leżącej na przeciwnym brzegu rzeki. Miejscowość wymieniana jest w dokumentach w roku 1353 jako Brzege, 1355 Brsege, 1453 Brziegk, 1662 Persig, Prizig i Borsig, a także Brzig, Przieck lub Przigk. Tę niewątpliwie polską nazwę miejscowości Brzeg - osady położonej nad brzegiem Odry - podkreśla nawet niemiecka literatura historyczna. Znacznie starszą metrykę źródłową posiada wieś Warzyń, obecnie dzielnica miasta, wymieniona w dokumencie wystawionym przez Henryka III, księcia wrocławskiego w 1261 roku.

MIASTA I GMINY PARTNERSKIE

Kovel - UKRAINA

Czerniachowsk - ROSJA

Mont-Saint-Aignan - FRANCJA

Barsinghausen - NIEMCY