Gmina Czarny Bór

OPIS

Gmina Czarny Bór leży na granicy dwóch powiatów : wałbrzyskiego i kamiennogórskiego, w strefie przygranicznej w odległości 12 km od przejścia granicznego w Lubawce i Golińsku. Graniczy z gminami :

• Kamienna Góra,
• Marciszów,
• Stare Bogaczowice,
• Boguszów-Gorce,
• Mieroszów.

Przez gminę Czarny Bór biegnie linia kolejowa, relacji Wrocław-Wałbrzych-Jelenia Góra. W Czarnym Borze znajduje się bocznica kolejowa należąca do Kopalni Melafiru w Czarnym Borze.

Komunikacyjnie gmina położona jest na trasie Wałbrzych- Jelenia Góra. Położenie geograficzne pomiędzy Doliną Kotliny Krzeszowskiej a górami Kruczymi, Trójgarbem, Małym i Dużym Dzikowcem oraz Wielką Lesistą stwarza duże walory krajobrazowe i atrakcje turystyczne.

Składa się z sześciu sołectw:

• Borówno;
• Czarny Bór;
• Grzędy;
• Grzędy Górne;
• Jaczków;
• Witków.

Lasy zajmują 35% powierzchni całkowitej gminy- przeważają lasy iglaste. Wszystkie lasy uznane są za lasy ochronne grupy I spełniające ekologiczne funkcje ochronne charakterystyczne dla lasów górskich. Ponad 62% powierzchni gminy to użytki rolne klasy IV, V i VI z przewagą gleb o średniej i słabej wartości rolniczej z przewagą łąk i użytków zielonych. Rolnictwo w gminie Czarny Bór reprezentowane jest przez indywidualne gospodarstwa rolne. Charakterystyczną cechą gospodarstw jest duże rozdrobnienie, ponad 70% stanowią gospodarstwa do 10 ha.

Gmina Czarny Bór leży na starych ziemiach piastowskich, których historia sięga X wieku. Średniowieczny Śląsk położony był na styku trzech kultur: polskiej, czeskiej i niemieckiej. Z XIII-wiecznych kronik dowiadujemy się, że na tych ziemiach, a konkretnie w miejscowości Krzeszów, przebywał książę świdnicki Bolko l, który przekazał swoje dobra cystersom. W przeważającej części sprawy były rozpatrywane przez sądy kościelne a tylko nieliczne rozpatrywano w sądach cywilnych. Powstawały wówczas tzw. stoły sędziowskie, np. w sąsiadującej z Grzędami Górnymi miejscowości Kochanów, które można oglądać do dnia dzisiejszego. W ówczesnych czasach stosowano różnego rodzaju kary, jak np. kary pieniężne, kary krwi, niewoli, niełaski, konfiskaty majątku i kary na czci. Kamienne meble sądowe to 5 krzeseł + stół, stojące w milczeniu, łatwo się domyślić, że rozgrywały się tu tragedie. Skazywano tu bowiem ludzi, zarówno winnych jak i niewinnych, na śmierć.

Gmina Czarny Bór leżała na szlaku wiodącym ze Świdnicy poprzez miejscowość Czarny Bór, Grzędy do Krzeszowa. Krzeszów od strony Kamiennej Góry był niedostępny. Obszar ten był zalany wodą. Wszystkie drogi od Lubawki z czeskiej Pragi prowadziły więc przez Krzeszów, Grzędy. Za panowania księcia Bolka II Świdnicko-Jworskiego zbudowano na terenie gminy, na niewielkim wzgórzu nad Leskiem, gotycki zamek (z 1355 r.), z którego do dzisiaj zachowały się niewielkie fragmenty murów i ruiny wysokiej granitowej wieży, która widnieje w herbie naszej gminy. W centrum miejscowości Czarny Bór znajduje się pałac z połowy XVIII wieku, w którym mieści się obecnie Zakład Lecznictwa Odwykowego dla osób uzależnionych od alkoholu. Pałac ten otoczony jest starym parkiem. Na terenie gminy Czarny Bór znajdują się również liczne zabytki sakralne, jak np.:

• kościół pod wezwaniem św. Jadwigi w Grzędach z XIII W., przebudowany na gotycki ok. 1550 r. oraz w XVII i XVIII w., remontowany w 1964 r.; prezbiterium kościoła nakryte jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym, a we wnętrzu znajduje się rzeźbiony renesansowy ołtarz z II połowy XVI w. Obok kościoła, na cmentarzu, rośnie unikat przyrodniczy: tuja i klon o wspólnym pniu, tzw. tujoklon.
• kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Jaczkowie z 1586 r.
• kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny z 1710 r. w Witkowie,
• przydrożne kapliczki,
• krzyże maltańskie.

MIASTA I GMINY PARTNERSKIE