Gmina Świebodzice

OPIS

Świebodzice, jedno z najstarszych śląskich miast, położone są w południowo-zachodniej części Powiatu Świdnickiego. Od południa miasto graniczy bezpośrednio z Wałbrzychem. Od zakończenia II wojny światowej do 1975 r. Świebodzice przynależały do województwa wrocławskiego, zaś od 1975 do końca 1998 r. pozostawały w obrębie województwa wałbrzyskiego. W wyniku reformy terytorialno - administracyjnej państwa polskiego od 1 stycznia 1999 r. znalazły się na terenie nowo utworzonego województwa dolnośląskiego. Południowymi krańcami miasta biegnie granica Książańskiego Parku Krajobrazowego, gdzie znajduje się fragment parku zamkowego Książa. W obręb miasta włączono dwie dawne wsie, obie ciągnące się wzdłuż rzeki Pełcznicy: na południowym zachodzie śródgórską Pełcznicę, zaś na północnym-wschodzie równinne Ciernie.
Świebodzice są znaczącym węzłem drogowym południowo-zachodniej Polski. Południowo-wschodnimi obrzeżami miasta biegnie trasa komunikacyjna o znaczeniu krajowym nr 35 z Wrocławia przez Świdnicę, Wałbrzych do przejścia granicznego z Republiką Czeską w Golińsku. Od niej na północny-zachód przez miasto odchodzi trasa krajowa nr 34 do Dobromierza i drogi nr 5. W mieście bierze swój początek droga wojewódzka nr 374 i prowadzi do Jawora przez Strzegom. Na terenie Świebodzic swój początek mają również trasy o znaczeniu wojewódzkim nr 371 i 373. Od trasy krajowej nr 34 tuż za zabudowaniami miasta odchodzi lokalna szosa do Kamiennej Góry przez Stare Bogaczowice,zaś z Cierni lokalna szosa do Milikowic. Elementem uzupełniającym jest przebieg przez miasto linii kolejowej. Miasto posiada bezpośrednie połączenia między innymi z takimi miastami jak: Wałbrzych, Jelenia Góra, Szklarska Poręba, Wrocław, Poznań, Kalisz, Szczecin, Warszawa, Opole, Częstochowa, Bydgoszcz, Gdańsk, Gdynia, Sopot.

Miasto położone w środkowym biegu niespokojnej, górskiej Pełcznicy, będącej największym, prawym dopływem Strzegomki, na Pogórzu Świebodzickim u stóp Gór Wałbrzyskich. Świebodzice leżą na średniej wysokości 260-330 m n.p.m. Najniżej położonym punktem jest dolina Pełcznicy poniżej ujścia do niej Lubiechowskiej Wody- 235 m n.p.m, zaś najwyższy punkt w mieście to zbocze Góry Garbnik- 422 m n.p.m. Pod względem geograficznym Świebodzice usytuowane są w pasie Obniżenia Podsudeckiego, na styku dwóch mezoregionów: od strony południowej - Pogórza Świebodzickiego (południowo-wschodnia część Pogórza Wałbrzyskiego), stanowiącego część Sudetów Środkowych, od północnej - Równiny Świdnickiej,stanowiącej część Przedgórza Sudeckiego Miasto zajmuje bardzo rozległy teren, a jego obszar liczy 30,4 km 2, czyli o ponad 8 km 2 więcej niż powierzchnia Świdnicy.Świebodzice rozciągają się w ułożeniu niemal południkowym na odległość prawie 10 km. Ich nietypowe położenie charakteryzują bliżej współrzędne geograficzne krańca północnego (pd-zach. skraj lasu pomiędzy Cierniami i Grochotowem) 50o 53' 22" szerokości geograficznej północnej ; krańca południowego (600 m od góry Kamieńsko) 50o 50' 09" szerokości geograficznej północnej; krańca wschodniego (od ostatnich zabudowań w Cierniach, 1 km w dół rzeki Pełcznicy) 16o 23' 25" długości geograficznej wschodniej; krańca zachodniego (ok. 400 m na pn -zach. od góry Kamieńsko) 16o 15' 17" długości geograficznej wschodniej. Południowa część miasta stanowi samodzielną jednostkę geologiczną określaną jako depresję Świebodzic.

Granicami Depresji Świebodzic są przede wszystkim linie uskoków. Na południu oddziela ją od Gór Sowich dyslokacja Szczawnika, czyli zaburzenia w układzie skał, spowodowane ruchami skorupy ziemskiej; na wschodzie granica biegnie wzdłuż brzeżnego uskoku Sudetów., natomiast po zachodniej stronie granice stanowi dyslokacja Strugi. Zasięg północny ze względu na występujące tu przefałdowania skał powstałe na granicy syluru i dewonu, w fazie górotwórczej nazwanej dla tego obszaru kaledonikiem kaczawskim, powstaje trudny do ustalenia.

Sama niecka zbudowana jest ze skał górnego dewonu. W różnych jej częściach odkładane były piaskowce, mułowce, oraz wapienie rafowe. W tych ostatnich szczególnie dużo jest świadectw bogactwa dawnego życia. Na dnie płytkiego dewońskiego morza w tym czasie występowały ramienionogi, koralowce, ślimaki, małże, liliowce, trylobity, glony wapienne, oraz gąbki. Na głębszych wodach dominowały formy aktywnie pływające jak łodziki, czy pierwsze paleozoiczne amonity. Do tego morza wpadały również rośliny rosnące na okolicznych lądach. Całość z biegiem czasu uległa skamienieniu i jest świadectwem przeszłości obecnych terenów Świebodzic, była przedmiotem licznych opracowań paleontologicznych. W celu zachowania tego dziewictwa najcenniejsze stanowisko „Jeziorko Daisy" w 1998 r. zostało objęte ochroną rezerwatową.

Źródło: www.swiebodzice.pl

MIASTA I GMINY PARTNERSKIE

Waldbröl - NIEMCY

Marjina Gorka - UKRAINA

Jilemnice - CZECHY