Gmina Żmigród

OPIS

Gmina Żmigród położona jest w pasie Nizin Środkowo-Polskich, w makroregionie obniżenia milicko - głogowskiego, w mezoregionie Kotliny Żmigrodzkiej, administracyjnie zaś na północnych krańcach województwa dolnośląskiego. Od strony północnej graniczy z gminą Rawicz, od wschodu z gminą Milicz, od południa z gminą Prusice, od południowego zachodu z gminą Wołów, zaś od zachodu - Wińsko. Obszar ogólny gminy wynosi 292 km2.

Duże kompleksy leśne porastają północne i wschodnie krańce gminy - ogółem zajmują 29% powierzchni gminy. W obrębie miejscowości Niezgoda, Radziądz, Ruda Żmigrodzka, Osiek - Jamnik i Sanie znajdują się stawy hodowlane o powierzchni 1.427 ha, co daje 4,5% powierzchni gminy. Gospodarstwa rybne specjalizują się zwłaszcza w hodowli karpia, zaopatrujac rynek rodzimy, jak również produkując na eksport. Atrakcją dla wędkarzy są również łowiska komercyjne. Nadleśnictwo Żmigród prowadzi m.in. produkcję krzewów ozdobnych np. rododendronów w naturalnych warunkach leśnych, co jest metodą nowatorską. Lasy są ostoją jeleni, danieli, saren itd. Tutejsze łowiska cieszą się powodzeniem i zainteresowaniem myśliwych z kraju i zagranicy.

Na 15.258 mieszkańców w samym mieście mieszka 6.477 osób, natomiast 8.781 w pozostałych 30 miejscowościach. Podstawą gospodarki jest przede wszystkim szeroko pojęte rolnictwo, uprawa i hodowla. Mniejsze i większe gospodarstwa współpracują m.in. z Bankiem Spółdzielczym i prywatnymi przedsiębiorstwami obsługującymi sektor rolniczy. W obecnym czasie istnieje jednakże duże zapotrzebowanie producentów na usługi związane z tą branżą, dlatego też gmina oferuje budynki i nieruchomości, głównie po PGR - ach, z przeznaczeniem na rozwój infrastruktury związanej z rolnictwem.

Jednak Żmigród to nie tylko rolnictwo. W całej gminie, a w szczególności w samym mieście, rozwinęła się szeroka sieć usług wielobranżowych - poprzez sklepy, hurtownie i firmy o różnym profilu. Od branży spożywczej, po mechanikę pojazdową, usługi transportowe, budownictwo ogólne - każda niemal gałąź działalności gospodarczej ma na naszym terenie jakiegoś "przedstawiciela". Warta odnotowania jest dynamika, z jaką powstają coraz to nowe firmy. Ponadto lokalizację u nas znalazły takie instytucje jak jeden z nielicznych w Europie Tor Doświadczalny, zarządzany przez Centrum Naukowe Techniki Kolejnictwa w Warszawie, czy Instytut Badawczy Dróg i Mostów, który prowadzi prace badawcze i rozwojowe związane z innowacjami w dziedzinie komunikacji na skalę światową. Od wielu lat działa również Energomontaż Zachód, wykonujący specjalistyczne konstrukcje stalowe w kraju i zagranicą. Ogólnie w gminie działa kilkaset podmiotów gospodarczych - na dzień dzisiejszy zarejestrowano ich ponad 800.

Początki Żmigrodu osnute są legendą, ale trudno dziwić się temu, skoro najstarsze źródła mówią o osadzie istniejącej już w III okresie epoki brązu. Nowa osada powstała w 1253 roku i ulokowana została nad brzegami Baryczy, naprzeciw dawnej osady słowiańskiej Zunigrod. Rok ten jest jednocześnie datą nadania praw miejskich. Paradoksalnie miasto swe powstanie zawdzięcza najazdowi tatarskiemu, który spustoszył tereny Śląska w 1241 roku. Lokalizacja nowych i odbudowa dawnych osad zainicjowana i przeprowadzona została przez księcia wrocławskiego Henryka III, który pragnął odbudować tereny zniszczone pożogą wojenną. Gród został ufortyfikowany, otoczony solidną palisadą, wałem i fosą, zbudowano dwie bramy, które zlikwidowano dopiero w 1819 roku.

W swej historii Żmigród był też m.in. stolicą baronatu. Władysław Jagiellończyk otrzymał miasto jako lenno, które przekazał feudałowi niemieckiemu Zygmuntowi Kurzbachowi. Pięknego miasta nie ominęły nieszczęścia. Zniszczenia w czasie wojny trzydziestoletniej, zaraza, pożary, w tym największy na początku XVI wieku. Swe piętno odcisnęła również wojna siedmioletnia, przemarsze wojsk austriackich, pruskich i rosyjskich nie pozostały obojętne dla gospodarki miasta. Podobna sytuacja powtórzyła się na początku XIX wieku, kiedy to po wybuchu wojny francusko - pruskiej Żmigród zajmowali naprzemian Bawarczycy, Francuzi i Prusacy. "Zawitały" tu nawet wojska rosyjskie, ścigające wycofujące się spod Moskwy wojska napoleońskie.

Przez pewien czas w Żmigrodzie przebywali car Aleksander, król pruski Fryderyk Wilhelm III, Wielki Książę Konstanty i feldmarszałek Kutuzow. To podczas spotkania na zamku żmigrodzkim opracowano strategię decydującego etapu w wojnie przeciw Napoleonowi.

W 1931 roku na zamku gościł kanclerz rzeszy dr Bruning, który z przedstawicielami miasta rozmawiał o polepszeniu sytuacji gospodarczej na wschodnich wówczas obszarach niemieckich. Przełom XIX i XX wieku to jednocześnie czas intensywnej migracji, zwłaszcza młodych ludzi do centralnych regionów państwa niemieckiego. W roku 1939 ludność miasta wynosiła 4516 mieszkańców. W latach czterdziestych przez Żmigród przebiegała trasa przewozu polskich robotników przymusowych wywożonych do Niemiec.

Koniec wojny dla miasta to początek 1945 roku, kiedy X Korpus Pancerny Gwardii podporządkowany 4 Armii Pancernej generała pułkownika Dmitrija Leluszenki rozwijając atak wzdłuż Baryczy dotarł do Żmigrodu - 23 stycznia w jednodniowych walkach ulicznych garnizon niemiecki został pokonany.

Po wojnie Żmigród był zniszczony i zaminowany, spłonął zamek Hatzfeldów - ironią losu i historii jest to, iż zamek został niemal nie naruszony w wyniku działań wojennych...

MIASTA I GMINY PARTNERSKIE

Bargteheide - NIEMCY