Powiat Oławski

OPIS

Powiat oławski jako samodzielna jednostka samorządu terytorialnego, funkcjonuje od 1 stycznia 1999 r. W obecnym kształcie powiaty powołane zostały do życia w ramach reformy administracyjnej na mocy Ustawy z dnia 5 VI 1998 r., wprowadzającej trójstopniową strukturę podziału terytorialnego i przejęły odpowiedzialność za sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, w zakresie należącym dotąd do administracji rządowej. Funkcjonujące do 1975 roku powiaty reprezentowały administrację państwową, sprawując władzę nad gminami, obecne tworzą lokalną wspólnotę samorządową, zachowując jednocześnie autonomię gmin. 1 czerwca 1975 roku w wyniku reformy administracji Oława straciła status miasta powiatowego, natomiast w sierpniu 1990 roku, kiedy utworzone zostały podległe wojewodzie Urzędy Rejonowe, Oława stała się siedzibą jednego z nich. Rejony funkcjonowały do 1 stycznia 1999 r., kiedy wprowadzony został trójstopniowy zasadniczy podział terytorialny państwa, a Oława znowu stała się miastem powiatowym.

Powiat oławski usytuowany jest w nizinnej części Dolnego Śląska, na południowo-wschodnim skraju województwa dolnośląskiego, w dolinie Odry i rzeki Oławy. Graniczy z województwem opolskim (powiaty: namysłowski i brzeski) oraz na północy z powiatem oleśnickim, na zachodzie z wrocławskim, a na południu ze strzelińskim (współrzędne geograficzne miasta Oława to: 50°57' N 17°18' E). Zajmuje powierzchnię 524 km2 i zamieszkiwany jest przez 72 294 osób (30 IX 2009 r.). Gęstość zaludnienia wynosi 136 osób na km2. Powiat tworzą: miasto Oława, miasto i gmina Jelcz - Laskowice, gmina Oława oraz gmina Domaniów, w tym 79 miejscowości wiejskich.

Przez powiat przebiegają szlaki komunikacyjne łączące Wrocław z Górnym Śląskiem, przede wszystkim autostrada A-4 , stanowiąca fragment korytarza tranzytowego z Niemiec przez Wrocław i Kraków na Ukrainę. Przez środek powiatu przebiega magistrala kolejowa nr 132 (fragment transeuropejskiego szlaku kolejowego E-30 Berlin - Wrocław - Katowice - Lwów - Kijów). Powiat dysponuje również dostępem do transportu rzecznego. Oławski węzeł wodny, położony jest na szlaku wodnym Górny Śląsk - Szczecin. Odra z lewym dopływem - rzeką Oławą i z prawym - Smortawą stanowią oś powiatu. Na rozwój życia społecznego i gospodarczego powiatu wpływają: korzystne położenie w aglomeracji wrocławskiej, w pobliżu regionalnych ośrodków gospodarczych (Wrocław, Opole), granic z Czechami i Niemcami, trasy Wrocław - Warszawa oraz centralne położenie względem dużych aglomeracji (Warszawa, Berlin, Praga). Te atuty, a także zróżnicowanie i kompleksowość zgrupowanych w powiecie połączeń komunikacyjnych decydują o ważnej roli, którą pełni powiat w obrębie europejskiego korytarza transportowego Wschód - Zachód.

Dogodne położenie komunikacyjne, tereny przygotowane pod inwestycje oraz atrakcyjne warunki inwestycyjne sprawiły, że dzisiaj w powiecie inwestują znane firmy z wielu zakątków Europy i świata, m.in.: Toyota Motor Industries (produkcja silników Diesla), Electrolux (fabryka pralek), American Axle & Manufacturing (fabryka podzespołów samochodowych), Autoliv (poduszki powietrzne do aut), SCA Hygiene Products (art. higieniczne), SCA Packaging (opakowania z tektury falistej), Ronal (producent felg aluminiowych). Szczególnie atrakcyjną ofertę znajdują inwestorzy w Oławie, Jelczu - Laskowicach i gminie Oława, gdzie funkcjonują podstrefy Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. W gminie Oława znajduje się także Strefa Rozwoju Gospodarczego (na terenie byłego lotniska w Stanowicach), natomiast w gminie Domaniów istnieje Strefa Aktywności Gospodarczej, ulokowana przy węźle autostradowym Brzezimierz, w skład której wchodzą miejscowości Goszczyna i Pełczyce.

Pozyskiwane przez samorządy powiatu oławskiego środki z funduszy unijnych pozwalają realizować wiele inwestycji. Przyczyniły się one m.in. do: otwarcia w oławskim szpitalu pracowni RTG, wyposażonej w nowy aparat rentgenowski, budowy ronda w Jelczu-Laskowicach; obecnie realizowany jest projekt Rewitalizacji Starówki Miasta Oława (inwestycja obejmuje remont ratusza oraz rewaloryzację południowej pierzei Rynku).

Ziemia oławska to także bogaty teren rolniczy. Zwłaszcza w południowej części powiatu przeważają grunty najwyższej klasy. Użytki rolne stanowią ponad 60% powierzchni powiatu, z tego największy obszar zajmują grunty orne. Na żyznych terenach gminy Domaniów i gminy Oława obok niewielkich gospodarstw indywidualnych rozwinęły się wysokotowarowe przedsiębiorstwa rolne.

Położenie w pobliżu centrum aglomeracji wrocławskiej oraz rozwinięty układ szlaków komunikacyjnych sprawiają, że powiat oławski jest atrakcyjnym obszarem inwestycyjnym, ale jednocześnie znakomitym miejscem dla rozwoju aktywnego wypoczynku. Jest tu wiele godnych uwagi zabytków architektury i rozległych terenów zielonych oraz ośrodków rekreacyjnych nad zalewami. Największe bogactwo fauny i flory występuje w gminach Oława i Jelcz-Laskowice. Na obszarze gminy Domaniów przeważają tereny bezleśne - przede wszystkim użytki rolne, w mniejszym stopniu łąki, przesądzając o jej rolniczym charakterze. Najwięcej gatunków chronionych roślin i zwierząt występuje w dolinach rzek: Odry, Oławy i Smortawy.

Pomimo intensywnej gospodarki, powiat w nadrzecznych fragmentach prezentuje walory krajoznawczo - turystyczne. Woda, zieleń i lasy zapewniają dogodne warunki dla rozwoju rzadkich okazów flory i fauny, szczególnie ptactwa. Żyją tu min.: nurogęś, pustułka, świergot łąkowy, strumieniówka, bocian czarny, czarna kania.

Bliskość Odry oraz jej dopływów zadowoli z całą pewnością miłośników wypoczynku przy wędce, stwarza doskonałe warunki do uprawiania sportów wodnych, czy organizacji spływów kajakowych. W Jelczu - Laskowicach jest pływalnia miejska z dwiema nieckami basenowymi, sauną i siłownią. Położone na terenie tej gminy ośrodki jeździeckie (Chwałowice, Dębina, Hanna) oferują możliwość aktywnego wypoczynku na łonie natury. W lasach pod Oławą są dwa cenne rezerwaty przyrody Zwierzyniec i Kanigóra oraz rezerwat archeologiczno - przyrodniczy Grodziska Ryczyńskie (te ostatnie są pomnikiem osadnictwa i kultury słowiańskiej, planuje się ich rekonstrukcję). Piękne są tereny nad Odrą i lasy wokół Smortawy (lasy pokrywają blisko 20% obszaru powiatu). Te rejony oraz okolice rezerwatu Łacha - Jelcz są często odwiedzane także przez wrocławian. Można odnaleźć tutaj około 20 pomników przyrody ożywionej i nieożywionej. Największe bogactwo fauny i flory z dużą ilością gatunków chronionych roślin i zwierząt występuje w dolinach rzek: Odry, Oławy i Smortawy. Z tego też powodu tereny te należą do ciekawszych obszarów rekreacyjnych i turystycznych w pobliżu Wrocławia. Walory te dają szansę na aktywizację gmin powiatu poprzez rozwój turystyki pieszej i rowerowej.

Źródło: www.starostwo.olawa.pl